Basın duyuruları
xxxx
Home / İhale Danışmanı / Fiyat Dışı Unsurunun Mevzuata Uygun Olarak Düzenlenip Düzenlenmediği

Fiyat Dışı Unsurunun Mevzuata Uygun Olarak Düzenlenip Düzenlenmediği

Fiyat Dışı Unsurunun Mevzuata Uygun Olarak Düzenlenip Düzenlenmediği

Karar No              : 2021/UY.II-1181

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/190415 İhale Kayıt Numaralı “Ereğli Belediyesi Sınırları Dahilinde Muhtelif Yerlerde Yol Altyapısı, BSK Asfalt Kaplama, Sathi Kaplama ve Çeşitli İşler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ereğli Belediye Başkanlığı tarafından 06.05.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ereğli Belediyesi Sınırları Dahilinde Muhtelif Yerlerde Yol Altyapısı, BSK Asfalt Kaplama, Sathi Kaplama ve Çeşitli İşler” ihalesine ilişkin olarak Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.04.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.04.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.04.2021 tarih ve 21109 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/767 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İdari Şartname’nin 35’inci maddesi ile İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde yer alan puanlama sisteminin mevzuata aykırı olduğu, puanlama sistemi belli istekliler arasında teknolojik özellik gerektiren ve teknolojik bakımdan daha iyi olan ürünü belirlemek için ön yeterlik aşamasında yapılması gereken işlem olduğu, ancak idarece yapılan ihalede teknolojik ürünün olmadığı, standart yol yapımı işi olduğu ve açık ihale olduğu, puanlama sisteminin eklenmesinin mevzuata aykırı olduğu ve kamu zararına yol açtığı, yaklaşık maliyetin % 80 ve % 120 arasında kalması durumunda birtakım kalemlere 60 puan verileceğinin belirtildiği, kamu yararına uygun teklif fiyatına oranla puan verilmesi gerektiği, bu durumun manipülasyona yol açacağı, isteklileri yaklaşık maliyete yakın ve yüksek teklif sunmaya yönlendirdiği ve kamu zararına yol açtığı, 24.02.2021 tarihli ve 2021/UY.II-480  sayılı Kurul kararında da puanlama sisteminde yaklaşık maliyete oranlama yapılmaması gerektiğinin belirtildiği, yapılan puanlama sisteminin bir önceki ihale için iptal sebebi olduğu göz önünde bulundurulduğunda ihalede yaklaşık maliyete oranlamalı teklif istenmesinin suç teşkil ettiği,

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale İlanı’nın 5’inci ve İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde  “Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

Teklif fiyatı puanlaması

Teklif Puanı=Fiyat Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı

FİYAT PUANI: Fiyat Puanı= [(Geçerli en düşük toplam teklif fiyatı)/(İsteklinin Toplam Teklif Fiyatı)] X 40

FİYAT DIŞI UNSUR PUANI: Fiyat dışı unsur puanı 60 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait Fiyat dışı unsur puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

SIRA NO

İŞ KALEMİ NO

TOPLAM PUAN

1

KGM/2200/Ö

4

2

KGM/2204/Ö

4

3

KGM/2209/S

4

4

KGM/6320/N

10

5

KGM/6320/Y

4

6

ERG-1

5

7

KGM/6100/3/N

5

8

KGM/6540/A

7

9

KGM/40.130/N

5

10

KGM/60.200/Ö

4

11

KGM/7500/N

4

12

KGM/7504/N

4

Yaklaşık Maliyet Oranı(YMO): Fiyat dışı unsur olarak belirlenen kalemin, yaklaşık maliyetteki tutarının toplam yaklaşık maliyete oranıdır.

Teklif Maliyet Oranı (TMO): Fiyat dışı unsur olarak belirlenen kalemin teklif tutarının toplam teklifine oranıdır.

Söz konusu iş kalemleri için İsteklilerin Teklif Maliyet Oranı (TMO)’nın, aynı iş  kaleminin Yaklaşık Maliyet Oranı(YMO)’nın %80 – %120 aralığında (%80 ve %120 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %80 – %120 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır.

Tablo 1 ‘ de verilen tüm fiyat dışı unsur olarak belirtilen iş kalemleri için ayrı ayrı puanlama yapılacaktır. Bu puanların toplamı İsteklinin fiyat dışı unsur puanı olacaktır.

FİYAT DIŞI UNSURLAR DİKKATE ALINARAK DEĞERLENDİRİLMİŞ TEKLİF BEDELİ

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli; FDTF = (ETF x ETP) / TTP formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı, ETP: En yüksek Teklif Puanı  ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde;

35.2.1. Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir.

35.3. (Mülga 29/11/2016-29903 R.G./10. Md)

35.4. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.4.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat veya fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili açıklamalar kapsamında “ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” gibi hususların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ açıklamasında, fiyat dışı unsur olarak ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla, yaklaşık maliyetin yapısı ile istekli/isteklilerin tekliflerinin yapısının birbiri ile uyumundan bahsedilmekte olup, cümlede geçen “ihale konusu işi oluşturan bileşenler” ifadesinden bir yapım işini oluşturan “iş kalemleri”nin anlaşılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. 

Bu çerçevede, idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 12 adet iş kalemi için “istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının  %80- %120 aralığında (%80 ve %120 dahil) kalması” durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, bu puanlama kriteri ile ilgili iş kalemleri için teklif edilecek tutarın, isteklinin toplam teklifi içerisindeki ağırlık oranının idarece hazırlanan yaklaşık maliyette aynı iş kaleminin toplam yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı arasında uyumluluk arandığı, mevzuata göre fiyat dışı unsurların yalnızca belli istekliler arasında ihalelerde uygulanabilecek bir müessese olmadığı, açık ihale ile ihale edilen işlerde de en avantajlı teklifin tespitinde kullanabileceği, dolayısıyla iddia konusu doküman düzenlemesinin mevcut haliyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak da belirlenebilmektedir.  Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu belirtilmiş, kamu ihale mevzuatında idarece anılan düzenlemelerin yapılmasını engelleyen bir hüküm veya açıklamanın bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihaleye sunulan teklif fiyatları ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihaledeki ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesine yönelik İdari Şartname’nin 35’inci maddesindeki düzenlemelerin yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Tebliğ’in 53.3.4’üncü maddesinde de ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumun fiyat dışı unsur olarak belirlendiği açıklanmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı üzerinde yapılan incelemede fiyat dışı unsur puanlamasının 60 tam puan üzerinden yapılacağı, geçerli teklif veren isteklilere ait fiyat dışı unsur puanlamasına konu iş kalemlerinden KGM/2200/Ö iş kaleminin puanı 4, KGM/2204/Ö iş kaleminin puanı 4, KGM/2209/S iş kaleminin puanı 4, KGM/6320/N iş kaleminin puanı 10, KGM/6320/Y iş kaleminin puanı 4, ERG-1 iş kaleminin puanı 5, KGM/6100/3/N iş kaleminin puanı 5, KGM/6540/A iş kaleminin puanı 7, KGM/40.130/N iş kaleminin puanı 5, KGM/60.200/Ö iş kaleminin puanı 4, KGM/7500/N iş kaleminin puanı 4, KGM/7504/N iş kaleminin ise puanı 4 olarak öngörüldüğü ve ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumun fiyat dışı unsur olarak belirlendiği, ilgili iş kalemlerinde istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının  %80- %120 aralığında (%80 ve %120 dahil) kalması durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 12 adet iş kalemi için “istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının  %80- %120 aralığında (%80 ve %120 dahil) kalması” durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, bu puanlama kriteri ile ilgili iş kalemleri için teklif edilecek tutarın, isteklinin toplam teklifi içerisindeki ağırlık oranının idarece hazırlanan yaklaşık maliyette aynı iş kaleminin toplam yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı arasında uyumluluk arandığından fiyat dışı unsur düzenlemesinin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

About AŞIRI DÜŞÜK UZMANI

Check Also

İdarenin Tüketilen Yemek Sayısı Üzerinden Ödeme Yapması Mevzuata Uygundur

İdarenin İhale Öncesi Tahmini Olarak Belirlediği Öğün Miktarının Değişmesi Olasılığına Karşı İşin İfası Sırasında Öğün Sayısının İstekliye Bildirilmesi Ve Tüketilen Yemek Sayısı Üzerinden Ödeme Yapması

İdarenin İhale Öncesi Tahmini Olarak Belirlediği Öğün Miktarının Değişmesi Olasılığına Karşı İşin İfası Sırasında Öğün Sayısının İstekliye Bildirilmesi Ve Tüketilen Yemek Sayısı Üzerinden Ödeme Yapması

Call Now ButtonBize ulaşın