Basın duyuruları
xxxx
Home / İhale Danışmanı Ankara / Sunulan Finansal Kiralama Sözleşmelerinin Ve Kiraların Ödendiğine Dair Belgelerin Fotokopi Olması Ve Üzerlerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin Kaşesi Ve İmzasının Bulunması Değerlendirme Dışı Bırakılma Sebebidir

Sunulan Finansal Kiralama Sözleşmelerinin Ve Kiraların Ödendiğine Dair Belgelerin Fotokopi Olması Ve Üzerlerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin Kaşesi Ve İmzasının Bulunması Değerlendirme Dışı Bırakılma Sebebidir

Karar No              : 2021/UY.II-1971

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/658124 İhale Kayıt Numaralı “Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu İle Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) – Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 23.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu İle Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) – Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ezekar Yapı İnş. A.Ş. – Egecan Akary. Tem. Nak. İnş. Turz. San. Tic. A.Ş. – Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 26.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.11.2020 tarih ve 49985 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 05.08.2021 tarihli ve 2021/MK-312 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1736-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarına gönderilen ihale komisyonu kararı ile tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve şikâyete konu ihalede birinci sırada istekli olarak belirlenme ihtimali ilk defa gündeme geldiğinden kendileri bakımından hak ve menfaat ihlalinin bu aşamada oluştuğu, ilk ihale komisyonu kararında kendi tekliflerinden daha düşük teklif veren 6 isteklinin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu aşamada ihale iş ve işlemleri nedeniyle bir hak ve menfaat ihlali olmadığından ilk komisyon kararı aleyhine şikâyet yoluna gidilmediği, idarece şikâyetin süresinde olmadığı gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddedildiği,

Taraflarına gönderilen ihale komisyonu kararından anlaşılacağı üzere Kurul kararın sonrası sınır değerin üzerindeki Proyap AŞ.nin geçerli teklif olarak belirlenerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı,

İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde “1) 1 Adet Asfalt Plenti (Toz Tutucu Filtre Sistemli) (Bitüm Modifikasyonuna Entegre) (En az 240 Ton/Saat) (Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş geçerlilik tarihi uygun Kapasite Raporlu)

2) 2 Adet Elektronik  Duyargalı Asfalt Finişeri (Multiplexli) (400 Ton/Saat)

3) 1 Adet Asfalt Kazıyıcı (Trimer)

İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için yukarıda belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olma şartı aranmaktadır.

İsteklinin kendi malı olma şartının istendiği tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aşağıdaki belgelerden uygun olanların teklif kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesinin yer aldığı,

İhale üzerinde bırakılan söz konusu isteklinin yukarıda belirtilen makine ve ekipmanın kendi malı olduğuna dair finansal kiralama sözleşmesi sunduğu, finansal kiralama sözleşmesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı olarak SMMM onaylı olarak sunulduğu, yine finansal kiralamadan kaynaklı kira bedellerinin ödendiğine dair dekontların da asıl veya noter onaylı şekilde sunulması gerekirken SMMM onaylı olarak sunulduğu, Yönetmelik’in anılan maddesinde özel düzenleme yapıldığı ve SMMM’lere finansal kiralama sözleşme ile banka dekontlarını aslı gibidir veya bu anlama gelecek onaylama yetkisi verilmediğinden aslını veya noter onaylı suretini sunmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı  31 ’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’nci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(6) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu ile Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) – Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi

b) Yatırım proje no’su/kodu:2012E040870

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

3.128.360 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması, 1.280.250 ton Plentmiks alttemel ve Plentmiks temel yapılması ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen cins ve miktarda muhtelif işlerin yapılması yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Çeşmeli-Mersin-Tarsus-Pozantı

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5.

1) 1 Adet Asfalt Plenti (Toz Tutucu Filtre Sistemli) (Bitüm Modifikasyonuna Entegre) (En az 240 Ton/Saat) (Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş geçerlilik tarihi uygun Kapasite Raporlu)

2) 2 Adet Elektronik  Duyargalı Asfalt Finişeri (Multiplexli) (400 Ton/Saat)

3) 1 Adet Asfalt Kazıyıcı (Trimer)

İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için yukarıda belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olma şartı aranmaktadır.

İsteklinin kendi malı olma şartının istendiği tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aşağıdaki belgelerden uygun olanların teklif kapsamında sunulması zorunludur.

a) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da  yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

b) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri veya birkaçı tarafından sağlanır.

7.7. Belgelerin sunuluş şekli

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi’nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.7.1.1 İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.7.1.2 İstekliler tarafından, 7.7.1.1. maddesindeki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin; Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu İle Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) – Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi’ne ilişkin olarak gerçekleştirildiği, söz konusu ihalenin 23.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile ve birim fiyat teklif üzerinden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapıldığı, sınır değerin altında kalan 16 istekliden 18.02.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu,  Feza Taahhüt A.Ş.-Den-Ka Yapı Onarım İnş. Mad. Akar. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu, 09.09.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1489 sayılı Kurul kararı üzerine ihale komisyonunca teklifler yeniden değerlendirilerek ihalenin Proyap İnşaat Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, 18.11.2020 tarih ve 2020/UY.IV-1861 sayılı Kurul kararı sonrasındaki aşamada Feza Taahhüt A.Ş.-Den-Ka Yapı Onarım İnş. Mad. Akar. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Proyap İnşaat Anonim Şirketi belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif edilecek olan araçlardan 1 adet asfalt plentinin, 2 Adet Elektronik Duyargalı Asfalt Finişeri (Multiplexli), 1 Adet Asfalt Kazıyıcı (Trimer)nın kendi malı olması gerektiği, bahse konu araçların kendi malı olduğunu tevsik etmek üzere istekliler tarafından teklif dosyasında ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu sunulması gerektiği, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı, ayrıca yeterlik belgesi olarak belirlenen söz konusu belgelerin   Yapım İşleri İhaleleri  Uygulama Yönetmeliği’nin   31  ’inci maddesi çerçevesinde belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

23.09.2021 tarih ve 16179 sayılı yazı ile idareden Proyap İnşaat Anonim Şirketi’nin kendi malı şartına ilişkin olarak sunmuş olduğu finansal kiralama sözleşmesinin ve finansal kiralamadan kaynaklı kira bedellerinin ödendiğine dair dekontların asılları istenilmiş olup, 29.09.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazı ekinde finansal kiralama sözleşmesi ve finansal kiralamadan kaynaklı kira bedellerinin ödendiğine dair dekontların asılları gönderilmiş olup, Proyap İnşaat Anonim Şirketi tarafından sunulan belgeler üzerinde yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından teklif dosyasında 1 Adet Asfalt Plenti (Toz Tutucu Filtre Sistemli) (Bitüm Modifikasyonuna Entegre) (En az 240 Ton/Saat) (Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş geçerlilik tarihi uygun Kapasite Raporlu), 2 Adet Elektronik  Duyargalı Asfalt Finişeri (Multiplexli) (400 Ton/Saat), 1 Adet Asfalt Kazıyıcı (Trimer) makinesinin Proyap A.Ş.’nin kendi malı olduğuna ilişkin SMMM tarafından düzenlenmiş demirbaş tespit tutanağının sunulduğu ve SMMM kaşesini taşıyan finansal kiralama firmasınca düzenlenen 11.04.2017 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ve ekinde proforma faturalar ile banka dekontlarının sunulduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri   Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartının ayrıca arandığı, dolayısıyla finansal kiralama yoluyla edinilmiş makinelere ilişkin olarak kendi malı sayılabilmesi için teklif dosyası kapsamında sunulması gereken bu belgelerin anılan Yönetmelik’in   31  ’inci maddesi çerçevesinde belgelerin sunuluş şekline uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında meslek mensuplarının gerçekleştirebileceği onay işlemleri sınırlı olarak düzenlenmiş olup finansal kiralama sözleşmelerinin ve eki belgelerin meslek mensubu tarafından düzenlenen belgeler olmaması nedeniyle meslek mensubu tarafından imzalanmış olmasının belgelerin sunuluş şekline uygun olduğunu göstermeyeceği, mevzuatta belgelerin aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örnekleri ya da “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak kabul edileceği görülmektedir.

Yapılan açıklamalar ve tespitler çerçevesinde söz konusu istekli tarafından finansal kiralama sözleşmelerinin ve kiraların ödendiğine dair belgelerin fotokopi olması ve üzerlerinde serbest muhasebeci mali müşavirin kaşesi ve imzasının bulunmasının  Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin   31  ’inci maddesine uygun olmadığı, bu haliyle söz konusu makinelerin kendi malı olduğunun mevzuata uygun şekilde tevsik edilemediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda, Proyap İnşaat A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Proyap İnşaat A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

About AŞIRI DÜŞÜK UZMANI

Check Also

HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir